Kelt | Xalqlari Epik Ijodi Hot

Kelt eposi ikki asosiy tarmoqqa bo‘linadi:

Kelt xalqlari orasida eng boy epik an'analar irlandlar va uelsliklarda saqlanib qolgan.

Tuatha De Danann — "Ma’buda Danuning bolalari", ya’ni Kelt panteonining asosiy xudolari va yarim xudolari. Ular Irlandiyaga sehrli bulutlarda kelgan, so‘ngra yer osti dunyosiga (Sid) ko‘chib ketgan. Bu sikl dunyoning yaralishi, sehrli qurollar va xudolar o‘rtasidagi urushlarni hikoya qiladi. kelt xalqlari epik ijodi hot

Mifologik sikl ba’zi tadqiqotchilar tomonidan hind "Rigveda" yoki yunon "Teogoniya"siga qiyoslanadi.

Druidlar tabiatni ilohiylashtirganlar. Daraxtlar (ayniqsa eman), buloqlar, tepaliklar va g‘orlar epik qahramonlarning ibodat, jang yoki vahiy qabul qilish joylaridir. Bu holat Kelt epik ijodini shomonlik va tabiatga sig‘inish an’analari bilan yaqinlashtiradi. Kelt eposi ikki asosiy tarmoqqa bo‘linadi:

Kelt qahramoni kuchli bo‘lishi bilan birga, ma’lum sheriy taqiqlar (geas) bilan chegaralangan. Agar u bu taqiqni buzsa, halokatga uchraydi. Masalan: "Hech qachon it go‘shtini yema", yoki "Biron bir ayolning taklifini rad etma". Bu taqiqlar qahramonning taqdirini oldindan belgilab qo‘yadi.

Kelt eposi yunon tragediyasidan ham fojiali ko‘pincha. Qahramonlar sevgi, sadoqat yoki sharaf yo‘lida o‘limga boradilar. Masalan: "Deyrdre va Noyzi" haqidagi rivoyat — sevgi va hasad tufayli yuz bergan eng ta’sirli fojialardan biridir. Kelt xalqlari orasida eng boy epik an'analar irlandlar

5-6 asrlarda kelt erlariga nasroniylik kirib keldi. Rohiblar avvaliga druidlarni quvg‘in qilgan bo‘lsa, keyin epik dostonlarni yozib olishga kirishdilar. Aynan ular tufayli biz "Lebor na hUidre" (XII asr) va "Kitty of the Book of Leinster" kabi qo‘lyozmalarga egamiz. Albatta, rohiblar ba’zi "butparast" qismlarni (masalan, xudolarning nikohi yoki qonli qurbonliklarni) tahrir qilgan yoki Isoga murojaat bilan almashtirgan. Ammo epik asos saqlanib qolgan.

Kelt epik ijodi bugungi kunda ham jonli. Uning ta’sirini quyidagi sohalarda ko‘rish mumkin: